Bitkiler vejetasyonları boyunca ihtiyaç duydukları makro ve mikro besin elementlerini genellikle kökleriyle topraktan alır. Ancak toprağın fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerinden kaynaklı farklı nedenlerle bu alımda eksiklikler görülebilir. Bu durumlarda yapraktan gübreleme, usulüne uygun uygulandığında sıklıkla tercih edilen bir tekniktir.
Yapraktan besin alımı nasıl gerçekleşir?
Bitkiden bitkiye farklılık göstermekle birlikte, yaprakların her iki yüzeyinde bulunan stomalar (gözenekler) temel olarak gaz alışverişinde görev yapar. İçlerinde belirli bir hava basıncı bulunduğundan, su ve suda çözünmüş besin elementlerinin stomalardan geçişi oldukça zordur. Suda çözünmüş olarak yapraklara uygulanan besin elementleri, yaprakların dış yüzeyindeki kütikula tabakasında yer alan ipliksi borucuklardan (ectodesmata) ve hücreler arası boşluklardan geçerek hücrelere ulaşır ve metabolizmaya katılır. Bu geçişte iyonik çaplar ve iyon yükleri belirleyicidir.
Dikkat edilmesi gerekenler
Yapraktan yapılan uygulamalardan beklenen sonuçları alabilmek için şu noktalara dikkat edilmelidir:
- Uygulanacak besin elementinin bitkide eksikliğinin gözlemlenmesi ya da yaprak analiziyle gizli noksanlığın belirlenmesi gerekir. Eksikliği bulunmayan bir elementin yapraktan uygulanması fayda getirmez.
- Besin elementlerinin yapraktan alınabilmesi için suda çözünmüş olmaları gerekir. Bu nedenle yaprak yüzeyinin uygulamadan sonra olabildiğince ıslak kalması önemlidir; güneşin etkisini kaybettiği akşamüstü saatlerinde uygulama yapılmalıdır.
- Besin elementlerinin yapraktan geçiş hızları farklıdır. En hızlı geçen üre formundaki azottur; bor ise en yavaş geçenlerden biridir. Yapraktan geçebilen miktarlar sınırlı olduğu için, özel durumlar dışında mikro elementlerin bu yöntemle uygulanması daha uygundur.
- Beklenen etkinin elde edilebilmesi için uygulama 7-10 gün arayla üç-dört kez tekrarlanmalı; doz dikkatle belirlenmeli, yayıcı-yapıştırıcı kullanılmalı, su zerrecikleri olabildiğince küçük olmalı ve rüzgârsız koşullarda uygulama yapılmalıdır.
Spreader
Yaprak uygulamalarında yayıcı-yapıştırıcı olarak kullanılan ürün. Su zerreciklerinin yaprak yüzeyinde tutunmasına yardımcı olur.
Kaynaklar
- Franke, W. (1971). The entry of residues into plants via ectodesmata (ectocythodes). Residue Reviews, vol 38. Springer, New York.
- Alshaal, T., El-Ramady, H. (2017). Foliar application: from plant nutrition to biofortification.